...

Coastal Resources Survey and Enhanced the Potential of Community Ecotourism at Ban Pakpaya, Muang District, Nakhon Si Thammarat


การสำรวจทรัพยากรชายฝั่งและเพิ่มศักยภาพการท่องเที่ยวเชิงนิเวศชุมชน บ้านปากพญา อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช


Agenda : Outreach and Engagement
1.4.1

SDGs ที่เกี่ยวข้อง
17.2.1

มิติตามแนวทาง ต้นไม้แห่งความสุข

ร้อยละคะแนนความพึงพอใจของผู้ร่วมโครงการ : 92

รายชื่อคณะทำงาน
ลำดับ รายชื่อ สังกัด หน้าที่ สัดส่วน
1เจนจิรา แก้วรัตน์สำนักวิชาพหุภาษาและการศึกษาทั่วไปหัวหน้าโครงการ100

SDGs ภาษาไทย
  

การสำรวจทรัพยากรชายฝั่งและเพิ่มศักยภาพการท่องเที่ยวเชิงนิเวศชุมชน บ้านปากพญา อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช

 

การสำรวจทรัพยากรชายฝั่งและเพิ่มศักยภาพการท่องเที่ยวเชิงนิเวศชุมชน บ้านปากพญา อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจและศึกษาทรัพยากรชายฝั่ง ประวัติชุมชน และเพิ่มศักยภาพชุมชนในการจัดการการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ ในพื้นที่ชุมชนหมู่ 6 และ 9 บ้านปากพญา อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช โดยการศึกษาข้อมูลทุติยภูมิ การประชุมกลุ่มย่อย การสัมภาษณ์ และลงพื้นที่สำรวจ จับพิกัดสถานที่ท่องเที่ยว ลงเรือสำรวจการกระจายของสิ่งมีชีวิตในทะเลบริเวณอ่าวปากพญาและแหลมตะลุมพุก พบว่าชุมชนปากพญาประกอบอาชีพประมงเป็นหลัก มีทรัพยากรชายฝั่งและประมงที่มีความอุดมสมบูรณ์ มีป่าชายเลน ดอนทราย แนวปะการังเทียม จึงพบสัตว์เศรษฐกิจหลายชนิดรวมทั้งเป็นเส้นทางของโลมาสีชมพู จากการศึกษาประวัติชุมชนพบว่าบ้านปากพญามีบรรพบุรุษอพยพมาจากมีนบุรีส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทำประมงและเพาะเลี้ยง ก่อน พ.ศ. 2530 ธุรกิจการเพาะเลี้ยงกุ้งแบบพัฒนาในชุมชนเฟื่องฟู ต่อมาธุรกิจเกิดล่มสลายส่งผลให้บางครัวเรือนอพยพถิ่นฐานไปอยู่ในพื้นที่อื่น และขณะเดียวกันทรัพยากรป่าชายเลนเริ่มเสี่ยมโทรมลงซึ่งเป็นผลมาจากการทำบ่อกุ้งในอดีต ทั้งนี้ได้มีการใช้เคมีในการเลี้ยงกุ้งเป็นจำนวนมากทำให้เกิดสารเคมีสะสมธรรมชาติ ซึ่งต่อมาในปี พ.ศ. 2547 ได้มีการตั้งกลุ่มเพื่อการอนุรักษ์ป่าชายเลนและทรัพยากรชายฝั่งและมีการปลูกป่าชายเลนในพื้นที่บ่อกุ้งทิ้งร้างและดินเลนงอกในชุมชน ชุมชนเริ่มทำการท่องเที่ยวเชิงนิเวศโดยเน้นการทำประมงแบบดั้งเดิมควบคู่กับกิจกรรมมีการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ   

จากการสำรวจจุดท่องเที่ยวในชุมชนพบว่า มีสถานที่ท่องเที่ยวทั้งหมด 5 จุด และมีกิจกรรมทั้งหมด  6 กิจกรรม 

สถานที่ท่องเที่ยวทั้งหมด 5 จุด 

  1. กลุ่มเกษตรกรการทำประมงพื้นบ้านฟาร์มผลิตหอยเเครงบ้านปากพญา
  2. ศูนย์เรียนรู้การท่องเที่ยวชุมชนบ้านปากน้ำปากพญา
  3. เส้นทางศึกษาป่าชายเลน (ศูนย์เรียนรู้ประมงท้องถิ่น)
  4. ศูนย์รวบรวมสัตว์น้ำอินทรีย์ (สหกรณ์นิคมประมงนครศรีธรรมราช)
  5. โบราณสถาน (วัดคงคาเลียบ)

 

โดยปัจจุบันเป็นจุดลงเรือเพื่อไปสำรวจและศึกษาธรรมชาติในท้องทะเล ซึ่งมีกิจกรรม ดังนี้ 

   -  การล่องเรือไปแหลมตะลุมพุก และทำกิจกรรมเก็บขยะปลายทราย

   -  การล่องเรือชมปลาโลมา และ ยอปีก 

   -  การเดินชมระบบนิเวศป่าชายเลน และการตกปลาในศาลาริมทะเล

   -  ชมวิถีชีวิตชาวประมง ดูวิธีการจับปู งมหอย และหาปลาโดยชาวประมง

   -  การปลูกป่าชายเลน

   -  การล่องเรือชมหิ่งห้อย (กลางคืน)

นอกจากนี้ชุมชนยังมีการรวมกลุ่มเพื่อผลิตสินค้าจากวัตถุดิบในชุมชนเป็นอาชีพเสริม เช่น  ปลาเปรี้ยว, กะปิ, กุ้งแห้ง และปลาแห้ง ชาใบขลู่ สมุนไพรจากพืชพรรณป่าชายเลน ปูเปี้ยว ผลิตภัณฑ์แปรรูปจากต้นจาก  ลูกจากเชื่อม ลูกจากสด ขนมจาก และน้ำผึ้งจากป่าชายเลน เป็นต้น       

ชุมชนมีการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและการทำประมงแบบดั้งเดิมและซึ่งเป็นจุดเด่นของการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ  ต่อมาประสบปัญหาช่วงการระบาดของโรค COVID-19 ในปี 2563 ทำให้การท่องเที่ยวเชิงนิเวศได้ซบเซาลง ปัจจุบันในปี 2566 การท่องเที่ยวเริ่มกลับมาเปิดให้ทำกิจกรรมได้อีกครั้ง แต่ยังประสบปัญหาอื่นๆ เช่น ความทรุดโทรมของถนนและสถานที่ท่องเที่ยวรวมทั้งชุมชนขาดความรู้ในการโปรโมทการท่องเที่ยวผ่านสื่อโซเชียล  ทางผู้วิจัยได้จัดกิจกรรมเพื่อเสริมสร้างศักยภาพของชุมชนในด้านการถ่ายภาพผลิตภัณฑ์และแหล่งท่องเที่ยวด้วยกล้องโทรศัพท์มือถือ

 


SDGs ภาษาอังกฤษ

  

Coastal Resources Survey and Enhanced the Potential of Community Ecotourism at Ban Pakpaya, Muang District, Nakhon Si Thammarat

 

This project explored coastal resources and increased the potential of community ecotourism at Ban Pak Phaya, Mueang District, Nakhon Si Thammarat Province. It aims at exploring and studying coastal resources, community history, as well as increasing the potential of community ecotourism at Moo 6 and 9 of Pak Phaya village, Mueang District, Nakhon Si Thammarat Province. Activities in this project included secondary data study, focus group meetings, interviews, field surveys to explore tourist attractions and the distribution of marine life around Pak Phaya Bay and Laem Ta lum phuk. It was found that the community's main occupation was small scale fishery. The area had abundant coastal and fishing resources, mangrove forests, sand dunes, and artificial coral reefs. Therefore, many economic animals were found, including the pathway of pink dolphins.

From studying the history of the community, it was found that Ban Pak Phaya had ancestors who immigrated from Minburi, Bangkok and most of them were engaged in fishing and farming. Before 1987, the community-based shrimp farming business flourished. Later, the business collapsed, causing some households to migrate to other areas. At the same time, mangrove forest resources began to deteriorate as a result of the construction of shrimp ponds in the past. A lot of chemicals were used in shrimp farming, causing natural chemical accumulation. Later in 2004, a group was established to conserve mangrove forests and coastal resources. Mangrove forests were planted in the area of ​​abandoned shrimp ponds and swampy soil in the community. The community began doing ecotourism, emphasizing traditional fishing along with natural resource conservation activities.

From a survey of tourist spots in the community, a total of 5 tourist attractions and 6 activities were found. 

Five tourist attractions included: 

  1. Farmer group, local fishing, scallop production farm, Ban Pak Phaya

2. Ban Pak Nam Pak Phaya Community Tourism Learning Center

3. Mangrove forest study route (Local Fishery Learning Center)

4. Organic aquatic animal collection center (Nakhon Si Thammarat Fishery Settlement Cooperative)

5. Ancient site (Wat Kongkha Liap)

Currently, it is a location for embarking on boats to explore and study the nature of the sea, which includes the following activities.

- Boat trip to Laem Ta lum phuk and do activities to collect garbage at the sand tip

          - Boat trip to see dolphins and traditional fishing gear (yor pi)

          - Walking to see the mangrove ecosystem and fishing in the seaside pavilion

          - Seeing the lifestyle of fishermen and learning how the fishermen catch crabs, shellfish, and fish

          - Mangrove planting

          - Firefly viewing cruise (night)

In addition, people in the community also make groups to produce products from raw materials in the community as an additional occupation, such as fermented fish, shrimp paste, dried shrimp and dried fish, Khlu leaf tea, herbs from mangrove plants, crab paste, processed products from trees, syrupy fruit, fresh fruit, desserts. from and honey from mangrove forests, etc.

The community preserved natural resources and traditional fishing practices, which were the hallmarks of ecotourism. Later, it encountered problems during the COVID-19 outbreak in 2020, causing ecotourism to stagnate. Currently, in 2023, tourism has begun to reopen for activities. But there are still other problems, such as the deterioration of roads and tourist attractions, as well as the community's lack of knowledge in promoting tourism through social media. The researchers organized activities for people in the community to increase their knowledge in shooting photos of the products and tourist attractions with mobile phone cameras.


ภาพประกอบ


ผลกระทบโครงการ

infographic



การนำความรู้ไปใช้ประโยชน์

การเผยแพร่

อาจารย์ SOLGEN นำทีมวิจัยลงพื้นที่มอบความรู้สู่ชุมชน

https://solgen.wu.ac.th/?p=24413

เว็บไซต์สำนักวิชา

https://solgen.wu.ac.th/?lang=th